Zoogdierenwerkgroep

Algemene informatie

Bijeenkomsten werkgroep
Wil je meedoen aan een avond- of buitenactiviteit van de zoogdierenwerk groep? Meld je aan bij Fred Weel.
Graag ontvang ik vooraf bericht als je mee wilt doen.
De bijeenkomsten zijn van 20:00 tot 22:00 uur en worden gehouden bij:
Kinderboerderij SKIK,
Zanglijster 15,
1616 HE Hoogkarspel
Deze locatie is goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Vanaf station Hoogkarspel is het slechts 8 à 9 minuten lopen.

Er zijn geen bijeenkomsten gepland.

Hazeninventarisatieproject
De Haas is een exoot. Oorspronkelijk kwam hij alleen voor op de Midden- en Oost-Europese steppen. Met de opkomst en verspreiding van de landbouw heeft ook de Haas zich verspreid. Het is een echte cultuurvolger. Inmiddels komt hij voor in een groot gedeelte van Europa en zijn we hem als onderdeel van onze inheemse fauna gaan beschouwen.

Het gaat niet goed met de Haas. In de jaren zeventig van de vorige eeuw al zijn massaal veel Hazen gestorven, mogelijk vanwege de schaalvergroting en de intensivering van de landbouw. De hazenstand heeft zich sindsdien niet meer echt hersteld, sterker nog: de stand is opnieuw afgenomen. Over de periode 1997-2008 zijn we 30% van de hazenpopulatie kwijtgeraakt. Dit is een zorgelijke situatie. Redenen voor de achteruitgang zijn:

• ziektes (myxomatose, VHS en recentelijk het European Brown Hare Syndrome)
• verkeerlandbouw (intensivering, gebruik van herbiciden en insecticiden)
• predatoren
• regen en kou (een Haas heeft geen hol, maar een leger)
• jacht (van 15 oktober tot en met 31 december)

Hoe het met de Haas in West-Friesland en de Zeevang gesteld is weten we eigenlijk niet. We willen dat wel weten. Daarbij doen we bij deze een dringend beroep op de vogelaars die meedoen aan de midwintertelling. Met zijn allen komen we immers tegelijkertijd in ons hele werkgebied. Tot nu toe tellen sommige vogelaars de Hazen mee, anderen doen het niet. Dat is niet genoeg. Willen jullie alstublieft allemaal de Hazen in je telgebied meetellen? Je hoeft geen stippen te zetten, alleen het totaal aantal Hazen in een telgebied tellen, opschrijven en doorsturen naar Fred Weel. Het structureel inventariseren van Hazen heeft alleen zin als iedereen meedoet, elk jaar. We hopen van harte dat we op jullie medewerking kunnen rekenen !

Uit het laatste Hoornblad

Tijdens de midwintertelling zijn door een aantal tellers ook de zoogdieren geteld. Dit is gedaan aan de hand van dieren zelf en aan de hand van sporen, met name molshopen. Als vuistregel is voor grote hoeveelheden molshopen bij elkaar “15 molshopen =  1 mol”. Dit is natuurlijk een arbitraire regel maar geeft wel een redelijke indicatie.

In totaal zijn genoteerd als waarneming: 30 konijnen, 1 bruine rat, 437 mollen en 508 hazen. De gebieden waar deze gegevens genoteerd zijn komen uit West-Friesland ten oosten van de A7.

Na de midwintertelling kregen we begin februari een heus sneeuwdek. In deze sneeuw waren veel pootafdrukken zichtbaar. Naast die van vogels, katten en honden vond Douwe een pootafdruk van een Muskusrat. Wellicht zijn er ook nog andere sporen van zoogdieren gevonden. Laat het ons weten door de waarnemingen te sturen naar onze natuurhistorische secretaris en/of naar ondergetekende.

Dat ook de Bunzing aanwezig is in ons werkgebied werd duidelijk door de vondst op 25 februari 2021 van een aangereden exemplaar nabij de kruising Meeweg-Provinciale weg.

Er zijn tot nader order geen binnen-bijeenkomsten of activiteiten gepland. Voor wat excursies betreft, zie de website van de KNNV of volg het nieuws in de nieuwsbrief.

Voor verder informatie over zoogdieronderzoek, kunt u terecht bij Fred Weel, M: 06-48664025, E: fredweelroop@ziggo.nl.

De Muskusrat

De muskusrat is geen echte rat. Hij hoort thuis in de familie van de woelmuizen. 

Een muskusrat kan wel 1,5 kilo zwaar zijn en tussen de 35 en 38 centimeter lang worden. De muskusrat heeft een stompe kop en zijn oren kun je bijna niet zien, vanwege zijn dikke vacht. De vacht wordt de pels genoemd. De muskusrat heeft een dichte vacht met ongeveer 110 tot 160 haren per mm². De muskusrat kan zwart, bruin of wit zijn. De meest voorkomende kleur is een donkerbruine rug met een iets lichter gekleurde buik. De staart is zwart van kleur, heeft weinig haar en is aan de zijkanten plat. De staart lijkt op een paling. 

De voorpoten van de muskusrat zijn vrij klein en telt maar 4 tenen. Beide poten hebben vijf tenen, maar de binnenste teen van de voorpoot is zo klein dat hij in de sporen maar zelden te zien is. De afdruk van de achterpoot laat wel vijf tenen zien. Bovendien is die afdruk veel groter dan die van de voorpoot. De afdruk van de achterpoot staat vaak op die van de voorpoot.

Fred Weel